به شهر الكترونيك آستارا خوش آمديد.

weather.ir is down

 جنگل ها و مراتع

جنگل ها و مراتع بعنوان یکی از منابع تجدید شونده، که انسان در ایجاد آنها هیچگونه نقشی نداشته است از نعمتهای الهی است که به انسان ارزانی شده است. گسترش سطح جنگلها و مراتع در نقاط مختلف جهان و یا حتی در داخل یک کشور به یک اندازه نیست.

کشور ایران بعنوان یکی از کشورهای خشک یا نیمه خشک جهان است که از نظر پوشش جنگلی جزء کشورهای فقیر محسوب می شود. بطوریکه تنها 6/7 درصد (2/12 میلیون هکتار) از سطح کشور پوشیده از جنگل و درخت زار است، آن جزء جنگلهای صنعتی و انبوه است. و از این مقدار نیز حدود 600 هزار هکتار تخریب یافته، که خوشبختانه امکان بازسازی و احیائ آنها بعنوان جنگلهای صنعتی میسر است. از مجموع 8/1 میلیون هکتار جنگل صنعتی حدود 3/31 درصد آن در استان گیلان قراردارد که از این مقدار نیز 7/3 درصد متعلق به آستارا می باشد.

شهرستان آستارا از لحاظ طبیعی در احاطه در یای خزر در شرق، جلگه لنکران در شمال، کوهپایه های تالش در جنوب و غرب قرارگرفته است. از طریق گردنه کوهستانی حیران و طی مسافتی مستقیم بالغ بر 40 کیلومتری می توان به شهرستان اردبیل در ارتفاع حدود 1800 متری رسید که در واقع ابتدای فلات ایران محسوب می شود. میزان متوسط بارندگی در این شهرستان حدود 1450 میلیمتر است و در آن می توان به چند اقلیم مختلف شامل جنگل، کوه – جنگل و کوه – چمن برخورد کرد.

دمای این شهرستان در زمستان بین 15 تا 2 درجه سانتی گراد و در تابستان نیز دمای هوا بین 15 تا 25 درجه در نوسان می باشد.
 محیط مناسب این شهرستان امکان دید حیواناتی مانند خرس، گربه کوهی، جوجه تیغی، شغال، گراز، روباه، گرگ، پلنگ و انواع پرندگان مهاجر را فراهم می کند.

از 8/69004 هکتار اراضی شهرستان آستارا، 8/4731 هکتار زراعی، 56117 هکتار جنگلی، 7930 هکتار مرتع و 226 هکتار اراضی مسکونی شهری است که سهم هر کدام از موارد مشابه در شهرستان آستارا به ترتیب 84/5، 2/1، 9/9، 5/3 و1/5 درصد است و از لحاظ تنوع گیاهی بهتر از جنگلهای اروپاست.

وجود درختان کمیاب در جنگلهای آستارا دارای ارزش ژنتیکی بسیار بوده که بعلت وابستگی گونه های درختان بهم دیگر تغییر در گونه های مرتعی را تقریباً غیر ممکن می سازد. اکثر درختان جنگلهای آستارا در زمان اولیه رشد سایه پسند بوده و پس از مدتی به نور پسندی تبدیل می شوند و گروهی نیز پیش آهنگ گروهی دیگر هستند. درختان جنگلی در این حوزه در صنایع مختلف کاربرد دارند. مثلاً ممرز که چوب آن دارای الیاف بلند، قابلیت مصرف در صنایع کاغذ سازی است.
 جنگل های خزری از جمله جنگل های آستارا در زمره جنگلهای پهن برگ بوده و گونه های معدودی از سوزنی برگان نظیر، زربین، سرخدار، ارس و نوش باقیمانده از دوران سوم و نیز گونه های با ارزش چون راش، بلوط، قره آقاج افرا، نمدار، ممرز، خرمندی، نیل، توسکای ییلاقی، توسکای قشلاقی، انجیلی، شمشاد و ... در این جنگل ها دیده می شود.

رشد جنگل در حوزه آستارا سالانه 5 متر مکعب در هکتار است. بهره برداری از جنگلهای آستارا از چندین سال قبل شروع و تا کنون ادامه داشته است. در این راستا هزاران متر مکعب چوب در اقصی نقاط کشور بفروش رسیده و درختان باغی آن تنها بیش از 2000 متر مکعب صنوبر است.
 آستارا با داشتن نزدیک به 146 کیلومتر مربع زمین های جلگه دار و 188 کیلومتر مربع کوهستان و کوهپایه مجموع نفیس از گونه های مختلف گیاهی و جانوری را در خود جا داده است اما با توسعه جامعه انسانی، تهدید های مختلفی بر محیط زیست بوم این شهرستان مشاهده می شود.
 شهرستان آستارا به دلیل شرایط اقلیمی ویژه از نظر میزان نزولات جوی، رطوبت و دما که نقش مهمی در طول دوره رویش گیاهان دارد از ویژگیهای مستعدی برخوردار است. رشته کوههای تالش همانند دیواری در غرب شهرستان کشیده شده است.
 این ویژگی باعث شده که ابرهای باران زا را که از غرب و عرض های شمالی بطرف ایران در حرکت هستند در دامنه های غربی البرز در منطقه متمرکز شده و موجبات نزولات جوی فراوانی را در شهرستان آستارا فراهم کند و باعث رشد قابلیت ها و استعدادهای شهرستان آستارا در زمینه منابع طبیعی به شرح ذیل می گردد

 1.تنوع گونه ای:
 - از نظر گونه های درختی، درختچه ای، علفی و بوته ای و مرتعی
 - وجود گونه های مهم درختی از نظر کاربرد در صنایع مختلف اعم از روکش گیری، تخته لت، چوب کار برای صنایع چوب و مبلمان، تخته خرده چوب و غیره. مانند درختان بلوط، راش، افرا، توسکا و .....
 - وجود گونه های مهم از نظر دیرین شناسی گیاهی بعنوان فسیلهای زنده دوران های گذشته زمین شناسی محسوب می شوند و از نظر کارشناسان و متخصصین خارجی منحصر به فرد می باشند، مثل درخت انجیلی که باقیمانده از دوران سوم زمین شناسی بوده و از این نظر جزء نمونه های منحصر به فرد در جهان است.
 - وجود برخی گونه های خاص منطقه هیرکانی که ویژه و بومی این ناحیه هستند و یا در جهان دارای نمونه های محدودی می باشند، مثل درختان لیلکی، شمشاد جنگلی، سرخدار، راش خزری، سپیدار و زوبین و نیز گونه های علفی سوسن چلچراغ که جزء نوادر در جهان محسوب می شود و در شهرستان آستارا بصورت طبیعی می روید و مورد حمایت و حفاظت قرار گرفته است.

 2. تنوع پوشش گیاهی:
 شهرستان آستارا از نظر تنوع پوشش گیاهی نیز دارای امتیازات خاص می باشد، وجود پوشش های گیاهی متنوع از ساحل تا ستیغ کوهها بیانگر قابلیت این سرزمین از نظر اقلیمی و پوشش گیاهی است، مردابها و نیزارها و جگن زارهای حاشیه ساحل، وجود لکه های جنگلی جلگه ای از درختان لرگ و بید و توسکا و لیلکی، پوشش گیاهی جنگل های کم ارتفاع با تنوع و ترکیب خاص از درختان انجیلی، ممز، آزاد، شمشاد و بلوط و نیز تیپهای جنگلی بالا دست از درختان راش، نمدار، گیلاس وحشی بارانک، توسکای ییلاقی و افرا و .... حکایت از خاک مناسب و اقلیم مساعد و طبقات ارتفاعی زیاد در کوهستان دارد. گذشته از آن در بالا دست که جنگل محدودتر می شود، وجود جنگلهای تنک و مراتع مشجر و علفزارها و مراتع غنی و مرغوب با درجه بالا نیز بخشی از پوششهای گیاهی متنوع شهرستان آستارا است که با بررسی ها و تهیه طرحهای اجرایی می توان به شناخت بهتر و برنامه ریزی صحیح اجرایی برای حفظ و گسترش و غنی سازی این تیپهای رویشی همت ورزید.

 3. پناهگاه حیات وحش:

جنگلهای انبوه و مراتع غنی شهرستان آستارا محیطی مناسب برای حیات وحش و تداوم حیات آنها می باشد، وجود گونه های درختی و علفی متنوع، دستیابی حیوانات به غذا را در کوچهای بهاره و پائیزه در تمامی نقاط جنگل و مرتع آسان می سازد. و این جانوران در ژرفای جنگلهای گیلان دور از دسترس انسان در محیطی امن به حیات و تولید مثل ادامه می دهند هر چند با افزایش جمعیت و گسترش مناطق مسکونی و اجرای طرحهای جنگلداری و غرش اره موتوری و بولدوزر راهسازی این امنیت تا حد زیادی مختل شده است،

 برخی از گونه های جانوری ساکن در جنگلهای آستارا عبارتند از: انواع بسیار زیاد حشرات و کرمها و دیگر نرم تنان و سخت پوستان، گونه های مختلف ماهی از جمله قزل آلا و ماهی آزاد و گربه ماهی و اردک ماهی و ...، پرندگان مختلف مثل عقابها، قرقی ها، دارکوبها، هدهد، قرقاول و دیگر پرندگان حلال گوشت، پستانداران از جمله خرس، پلنگ، شغال، گراز، سمورها، راسوها، راکون و روباه و گرگ در مراتع ییلاقی و بسیاری جانوران دیگر.

 4. بهره برداری از جنگل:
 با تهیه و اجرای طرحهای جنگلداری، محصولات متنوعی در جنگل تولید می شود که مواد اولیه برای صنایع مختلف را تامین می کند. از جمله این مواد می توان به گرده بینه های با کیفیت بالا برای صنایع روکش گیری و تخته چندلا، گرده بینه های متوسط برای تهیه الوار و تخته لت و چوبهای ساختمان مثل واشان و ... چوبهای کاتینی برای صنایع کوچک مثل مبلمان و جعبه سازی و تهیه پالت و قالب کفش و کندوی عسل و میز و صندلی و پارکت و نیز چوبهای هیزمی و سرشاخدار برای صنایع فیبر و نئوپان و نیز تهیه زغال و مصرف بصورت هیزم خام اشاره کرد.

 5. با توجه به افزایش تقاضا برای مصنوعات چوبی، میتوان در جنگلهای مخروبه با حذف گونه های غیر صنعتی و کم بازده و آزاد سازی عرصه های اشغال شده توسط این پوشش گیاهی مزاحم و کاشت گونه های صنعتی و تولیدی با انتخاب صحیح گونه و مراقبت های بعدی به تولید چوب قابل مصرف در صنایع کمک شایانی کرد.

 عوامل موثر در تخریب جنگل های شهرستان:

• وجود شرایط اکولوژیکی بوجود آمده مثل طولانی شدن دوره های خشکی، فشردگی خاک در نتیجه حضور دام درجنگل.
• بهره برداری بیش از حد در بعضی نواحی که موجب بهم خوردن جوامع پایدار جنگلی شده است.

• توسعه نیافتگی جامعه بویژه جامعه روستایی
• بالا بودن نرخ رشد جمعیت بویژه جمعیت روستایی و جنگل نشین
• حضور دام و دامداران درجنگل
• واگذاری اراضی جنگلی به سایر کاربری ها
• وجود تک خانوارهای پراکنده و روستای جنگلی زیر 10 خانوار.
  

• وجود برخی مشکلات فرهنگی، اجتماعی، اجرایی و نظارتی در بخش اجرا
 مراتع :

 در آستارا به دلیل دو عامل رطوبت و دما پوششهای جنگلی از نواحی جلگه ای شروع و تا ارتفاعات 1800 متر از سطح دریا ادامه پیدا می کند. مراتع آستارا حدود 7930 هکتار مساحت دارند. مراتع کوهستانی یا مراتع ییلاقی با مساحتی حدود 2000 هکتار حدود 2/25 از سطح مراتع شهرستان را در بر می گیرد.
 علی رغم وسعت کم مراتع شهرستان آستارا در مقایسه با سطح کل استان، به دلیل نزولات جوی فراوان، رطوبت کافی و دمای مناسب، موجب شده است که مراتع شهرستان آستارا از لحاظ کیفیت، جزء مراتع درجه اول و از لحاظ تنوع پوششهای گیاهی منحصر بفرد، یکی از بهترین مراتع درکل کشور محسوب گردد.
 مراتع شهرستان از ارتفاعات 700 تا 800 متر شروع شده تا ارتفاع 1800 متر از سطح دریا ادامه پیدا می کند. متوسط تولید علوفه این مراتع در حدود 5/554 کیلوگرم علوفه خشک است. که با توجه به سطح مراتع شهرستان و درجات مختلف مراتع حدود 5/4397 تن علوفه خشک بالغ می گردد.

 تنگناها و محدودیت های منابع طبیعی  آستارا:

 1- فرسایش خاک
 2- بهره برداری بی رویه
 3- عملیات تشخیص و ممیزی اراضی
 4- رشد جمعیت دامدار و وجود دام مازاد بر ظرفیت مراتع
 5- کمرنگ بودن تبلیغات در رسانه های گروهی
 6- تنگناهای اقتصادی و اجتماعی در امر ساماندهی و خروج دام

 اقدامات اولویت دار و محرک توسعه:

 • قرق و کود پاشی مراتع در سطح 300هکتار.
 • نظارت و اعمال مدیریت در بهره برداری از مراتع در سطح 1500 هکتار.
 • احداث سدهای چپری بمقدار 2500 متر مربع.
 • احداث سد های خشکه چین به حجم 1200 متر مکعب.
 • عملیات تثبیت اراضی لغزشی با اعمال مدیریت در نحوه کاربری و اقدامات بیولوژیکی در سطح 160هکتار.
 • عملیات کنترل سیل و رسوب از طریق ساماندهی رودخانه ها با اجرای عملیات خاکی و سنگی گابیون به حجم 21500 متر مکعب در طول 12 کیلومتر از مسیر سیل گیر رودخانه ها.
 • اجرای عملیات بیولوژیکی در اراضی شیبدار و کم بازده شامل: علوفه کاری و نهالکاری در سطح 620 هکتار.
 • ایجاد کمربن سبز حفاظتی و مشخص نمودن مرز بین اراضی ملی و مستثنیات مردم.
 • شناسایی خانوارهای زیر و بالای بیست خانوار داخل و حاشیه جنگل.
 • اجرای کامل طرح خروج و ساماندهی تک خانوارهای پراکنده داخل جنگل.
 • مشارکت دادن نیروهای بسیج سپاه طی قراردادهای پنج ساله و نیروی مردمی ساکن روستاها برای حفاظت از اراضی جنگلی.
 • اجرای صحیح طرحهای جنگل داری با برنامه های مدون در بخش های اقتصادی اجتماعی بمدت 10 سال.
 • مطالعه و بازنگری دقیق در سیاستهای و مراحل اجرای ساماندهی جهت جلب رضایت دامدار برای خروج.
 • تهیه طرح های مرتعداری و اجراء پروژه های اصلاح و احیاء مراتع
 • مطالعه سیل خیزی حوزه های آبخیز و تهیه نقشه سیل گیر حوزه ها و اقدامات حفاظتی.
 • تامین نیازهای مادی جنگلبانان و نیروهای حفاظتی برای دلگرمی بیشتر آنها به کار حفاظت و تشویق آنها.
 • افزایش میزان حق الکشف در قبال کشف و ضبط مواد بازداشتی.
 • جنگل کاری در فضای خالی و بهبود سیمای ظاهری جنگل.
 • اجرای صحیح و بموقع عملیات مراقبت از جنگل کاری و محصور کردن کامل آنها و تعیین قرقبان با حقوق مکفی.
 • نقشه برداری مجدد و دقیق با نظر به نقشه های قبلی تهیه شده برای تفکیک انفال از مستثنیات.
 • تکمیل و ایجاد کمربند حفاظتی میان جنگل و مرتع با غیر آن با هماهنگی و همکاری بخشداریها و شوراهای روستاها و نیروی انتظامی و قضایی.
 • تهیه طرحهای جامع مرتعداری در مراتع با در نظر گرفتن طرحهای جنبی قابل اجرا (گردشگری و ... )
 • مطالعه و شناخت شیوه های جنگل شناسی مناسب برای اجراء در طرحهای جنگلداری برای کوتاه تر شدن راه جهت توسعه و بهبود ساختار جنگلها.
 • تهیه و تدوین طرحهای حفاظت، احیاء و توسعه جنگل و مرتع و نظارت بر اجرای آنها
 • توسعه جنگل کاری با هدف افزایش تولید چوب در جهت حفاظت بیشتر و بهتر از جنگل های طبیعی
 • بالا بردن سطح آگاهی دامداران در نحوه بهره برداری از مراتع

نام كاربري :
رمز عبور :

» عضویت «

اينجا محل تبليغات شماست

بازديدکنندگان اين صفحه:: 11615 | بازديدکنندگان امروز: 89 | کل بازديدکنندگان: 3998298 | زمان بارگزاري صفحه: 0/1250 ثانيه
تمام حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به شركت هزاره فناوری تابان و مؤسسه شهر باران آستارا می باشد