به شهر الكترونيك آستارا خوش آمديد.

weather.ir is down

مبدا :

مقصد :

مسافت :

 پارک حیاط وحش و طبیعت گردی لوندویل
 

  شنبه 12/12/1385 با رها سازی 6 گوزن زرد نر ایرانی توسط خانم دکتر فاطمه اعظم جوادی معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان محیط زیست کشور،و با حضور استاندار گیلان، دکتر کامران زلفی نژاد مدیر کل محیط زیست گیلان، دکتر نجفی ، مهندس یزدانی و مهندس اصغر خودکار، اولین پارک طبیعت گردی ایران در پناهگاه حیات وحش لوندویل افتتاح شد.
                                                                                          

 گوزن زرد ايراني

  این منطقه 62 هکتاری قسمتی از پناهگاه وسیع است که در روبروی شهرک عباس آباد قرار دارد و قرار است پس از پایان دوران قرنطینه در آینده با افزودن چندین رأس گوزن ماده تعداد آنها به 40 رأس افزایش یافته و در فضای گسترده تری رها شوند.

 

 دکتر جوادی انتقال گوزن زرد به این منطقه را با نگاه طبیعت گردی ، احیای زیست بوم، تکثیر و پرورش این گونه از حیات وحش اعلام کرد و گفت هم اکنون فقط 400رأس از این گوزن ها داریم در صورتی که روزگاری در دز و کرخه این گوزنها به صورت طبیعی حضور داشتند.

 هم اکنون210 رأس از این گوزن ها در یکی از جزایر ارومیه و 55 رأس هم در دشت ناز مازندران نگهداری می شوند.

 
مشخصات:
سلسله: جانوران(Animalia)
شاخه: مازه‌داران(Chordata)
رده: پستانداران(Mammalia)
راسته: زوج‌سمان(Artiodactyla)
زيرراسته: نشخوارکنندگان(Ruminantia)
تيره(خانواده): گوزن‌ها(Cervidae)
زيرخانواده: Cervinae
جنس: Cervus يا داما(Dama) و capreolus                               
از جنس Cervus دو گونه مهم قابل تشخیص است. مرال و گوزن زرد
گونه: داما(Dama)

گوزن زرد ايراني

 

گوزن زرد با اندازه متوسط که ارتفاع آن در ناحیه شانه 95 تا 110 سانتیمتر و طول بدن در حدود 240 سانتیمتر و طول دم با موهای انتهایی د رحدود 30 سانتیمتر است. گوشها بلند هستند ولی نوک آنها زیاد تیز نیست ولبه جلویی قسمت پایین گوش دارای حاشیه‌ای از مو است. پوزه برهنه و چروک‌دار و تیره رنگ است. سمها تیره رنگ و باریک و بلند هستند. رنگ زمینه بدن قهوه‌ای آهویی است. پهلوهای صورت و زیر پوزه و چانه تا پایین صورت و همچنین عقب چشمها متمایل به سفید است. پهلوهای بدن کمی از پشت که قهوه‌ای روشن است کمرنگ‌تر و متمایل به کرمی رنگ است.
 
 در پشت و قسمت بالای پهلوهای بدن لکه‌های سفید واضحی دیده می‌شود. در طول وسط بدن دو خط سفید وجود دارد و در هر طرف پهلوها لکه‌های سفید رنگ به صورت یک خط پهن و کوتاه دیده می‌شود. دم سفید رنگ و با تعدادی موهای سیاه است. نزدیک قاعده دم بالای لکه سفید در هر طرف لکه‌ای از موهای سیاه وجود دارد. بطور کلی رنگ در فصول مختلف و در جنس نر و ماده و در افراد ممکن است تغییر کند. رنگ زمینه بدن در ماده‌ها کمی تیره‌تر است.
 
 شاخ فقط در نرها وجود دارد و دارای قاعده قوی و ضخیمی است که در بالای آن شاخه یا زایده کوتاه بالای چشمی روئیده است. بالاتر از آن شاخ بتدریج پهن شده و قسمت مسطحی شبیه کف دست تشکیل می‌دهد که از آن یک شاخه یا دو شاخه داخلی منشعب می‌شود. از گوشه عقبی قسمت پهن یک ساقه قوی و استوانه‌ای شکل خارج می‌شود و معمولا این ساقه به سه شاخه کاملا رشد کرده منتهی می‌شود و زائده‌های کوچک دیگری از هر یک از آنها خارج می‌شود.
 
 گوزن زرد در ایران در جنگلهای نواحی گرم جنوب غربی ایران زندگی می‌کند. به صورت اجتماعي زندگي مي كند به خوبي شنا مي كند. در محيط هاي طبيعي بسيار محتاط است و به مجرد احساس خطر با خيزهاي بلند فرار مي كنند.
 معمولا شب گرد است، روزها در انبوه درختان جنگل پنهان می‌مانند و فقط صبح زود و هنگام غروب در حاشیه جنگل ظاهر می‌شوند. از گیاهان جنگلی و جوانه درختها تغذیه می‌کنند. در ماه اول بهار بچه به دنیا می‌آورند. تعداد بچه‌ها یک یا دو تا است. بچه ها در داخل جنگل در جای کاملا محفوظ زائیده می‌شوند و در دو هفته اول در همانجا باقی می‌مانند. معمولا ماده ها و بچه ها در گروههايي جدا از دسته نرهاي مسن مشاهده مي شود. در نر شاخ تا اواسط زمستان می‌افتد و به جای آن شاخ تازه ای روئیده می‌شود و تا تابستان شاخها رشد کرده و از پوسته خارجی تمیز داده می‌شود.
 
 
پراکندگی جغرافیایی:
 گوزن زرد در گذشته پراكندگي وسيعي در شمال شرقي آفريقا ، عراق ، تركيه و ايران داشته اند ولي در حال حاضر نسل آن در كليه مناطق مذكور به جز ايران نابود شده است.
 در دنیا به طور کل 2 گونه گوزن زرد داریم: یکی گوزن زرد ایرانی و دیگری گوزن زرد اروپایی.
 گوزن زرد ایرانی گونه خاصی است که فقط در ایران زندگی می کند. حدود سال های 38 - 1337 به قبل فکر می کردند که کاملا" منقرض شده و از میان رفته, ولی بر اثر اتفاق, چند نفر در دز و کرخه تعدادی گوزن زرد دیدند و به ماُموران محیط زیست آن زمان اطلاع دادند. حافظان محیط زیست هم پیگیری کردند و فهمیدند که نسل گوزن زرد ایرانی منقرض نشده است.
 در سال 1365 اولین انتقال از دشت ناز به جزیره اشک دریاچه ارومیه صورت گرفت که در حال حاضر جمعیتی حدود 300 راُس گوزن زرد در آنجا وجود دارد که بیشترین جمعیت گوزن زرد را تشکیل می دهند. پس از آن زنده گیری هایی صورت گرفت و گوزن ها به بخش های مختلفی منتقل شدند, مثلا" در میان کتل شیراز در دشت ارژن, محدوده محصوری درست شد و تعدادی گوزن زرد به آنجا برده شد. تعدادی هم به جزیره کیش, سیری و لاوان برده شد. 2 نوبت هم به زیستگاه اصلی شان در دز و کرخه برده شدند که متاُسفانه به دلیل عدم حفاظت و مدیریت صحیح, هیچ کدام از آنها باقی نماندند و از میان رفتند. متاُسفانه در این برنامه ها گوزن های زرد فقط تا مرحله زنده گیری و رها سازی در طبیعت مدیریت و بعد فراموش شدند.
 با بررسی های صورت گرفته مشخص شد که قدرت سازگاری گوزن زرد با محیط خیلی بالاست و تنها به دلیل عدم حفاظت و حراست و در نتیجه شکار این گونه, دیگر گوزن زرد آزادی در این جنگل ها وجود ندارد. در جزیره کیش هم همین مشکل پیش آمد, تا حدود 5 سال پس از رها سازی, همچنان گزارش هایی از مشاهده این گونه می رسید, اما بعد دیگر مشاهده نشد و در آنجا هم از میان رفت.
 گوزن هایی که الان در دشت ناز ساری میان کتل شیراز و جزیره اشک ارومیه هستند تغییرات عمده ای یافته اند و حداقل از لحاظ شکل ظاهری و بخصوص شکل شاخ تفاوت هایی با گوزن زرد خالص قدیمی ایرانی دارند. البته این تغییرات بسیار ضعیف است چون این گونه به دلیل شرایط زیستی متفاوت, شرایط تغذیه ای متفاوتی هم دارند, اما چون احتمالا" از لحاظ ژنتیکی با گونه و زیر گونه آمیخته نشده اند, در نتیجه تغییر عمده ای نیافته است. پس اگر آنها را در زیستگاه اصلی خودشان رها کرده و چند نسل از آنها بگذرد, همان گوزن زرد ایرانی اصیل و قدیمی خودمان را خواهیم داشت.
 تفاوت رنگ نيز در آنها به وفور ديده مى‌شود و طيف رنگى از سفيد تا سياه در آنها ديده مى‌شود. هرچند که در افراد سفيد رنگ سم‌ها و پوزه روشن‌تر از حالت عادى بوده ولى در کل آلبينو نبوده و چشم‌هايشان داراى رنگدانه مى باشد. به جز در افراد سياه و سفيد، در تمامى افراد لکه‌هاى خال‌مانند بر روى پوست با درجات مختلف ديده مى‌شوند.گوزن زرد برخلاف ديگر گونه ها درشت‌جثه نبوده و اندازه‌اى متوسط و بدنى اندکى کشيده‌تر از يک بز اهلى دارد. گوزن زرد ايرانى از نظر اندازه از خويشاوند اروپايى خود بزرگ‌تراست به طوريکه در گوزن زرد اروپايى، طول سر و بدن در نرها تا 190 سانتى متر و در ماده تا 140 سانتى‌متربوده در‌حاليکه اين عدد در گوزن زرد ايرانى نر بالغ تا 240 سانتى متر گزارش شده است. هم چنين ارتفاع قد تا شانه در نوع نر اروپايى 90 تا 95 و در ماده 80 تا 85 سانتى‌متر بوده و در نوع نر ايرانى اين عدد تا 110 سانتى‌متر و در ماده‌ى آن 90 تا 95 سانتى‌متر مشاهده شده‌است. وزن گوزن زرد در هر دو نوع، در نرها 95 تا 130 کيلوگرم و در ماده‌ها حدود 50 کيلوگرم گزارش شده هرچند عوامل محيطى و شرايط موجود بر محل زندگى، عاملى تعيين‌کننده در مورد اخير مى‌باشند.

 
پیشینه تاریخی حفاظت گوزن زرد ایرانی:

در بين سال‌هاى 1955 تا 1966 ميلادى اطلاعيه‌هايى مبنى بر حضور گوزن زرد در ناحيه دز و کرخه منتشر شد. تالبوت (Lee Merriam Talbot) که محققى آمريکايى بود، شنيده‌هاى خود را مبنى بر وجود جمعيتى از گوزن‌هاى زرد درخوزستان به همراه ديگر يافته‌هاى خود از سفرش به ايران را در اختيار يک جانورشناس آلمانى به نام ورنر ترنز (Welner Trense )قرار داد و وى در سال 1957 ميلادى، گزارشى از يافت جمعيتى متشکل از دوجين گوزن زرد در يک جنگل دست‌نخورده را اعلام نمود. با تأييد آن توسط فرستادگان اتحاديه بين‌المللى حفاظت از طبيعت و منابع طبيعى ، تلاش‌ها براى نجات اين گونه دوباره شروع شد.در سال 1958 ميلادى، بارون گئورگ فن اپل (Baron Von Opel) – که سرمايه دار و صاحب کارخانه‌ى ماشين‌سازى معروف اپل بود – که باغ وحشى اختصاصى از گونه‌هاى نادر جهان در کرونبرگ آلمان داشت، گروهى را براى زنده‌گيرى گوزن زرد ايرانى به خوزستان فرستاد که موفق به صيد يک گوزن جوان ماده شدند. در همان سال گروه ديگرى موفق به خريد يک گوزن نر جوان از مردم محلى شدند. متعاقباً يک گوزن نر بالغ به آلمان فرستاده شد. . اداره شکاربانى و ماهيگيرى وقت ايران نخستين گام‌ها را براى حفاظت اين گونه با اختصاص دادن يک منطقه‌ى باز حفاظت شده در سال 1339 شمسى برداشت.درسال 1342، يک تيم مجهز 400 نفره شش گوزن را داخل ناحيه حفاظت شده به دام انداخته و به پناهگاه دشت ناز در شمال ايران منتقل کردند که در آنجا رو به افزايش گذاشتند. نمونه‌هاى در آلمان نيز تکثير شده ولى متأسفانه با همتاى اروپايى خود تلقيح پيدا کردند. ايران 7 عدد از اين نمونه‌ها را دريافت و به صورت مجزا و به دور از جمعيت گوزن‌هاى خالص دشت ناز نگهدارى کرد.با افزاىش جمعيت آنها، کل 30 رأس دورگه درسال 1356 به پناهگاه محصور سمسکنده در شمال شرقى سارى منتقل شدند تا فضاى بيشترى براى جمعبت نژاد خالص فراهم شود و از تبادل ژنى بين آنها جلوگيرى شود. در دسامبر 1978 چهار رأس از اين تعداد دو رگه به شکل مخفيانه به اسرائيل منتقل گشتند و تا قبل از انقلاب ايران چند رأس ديگر به همين شکل به همراه تعدادى از کرونبرگ آلمان به اسرائيل فرستاده شدند به طوريکه در حال‌حاضر جمعيت آنها در اسرائيل پس از طرح آزادسازى در حيفا، بيش از 200 رأس برآورد مى‌شود.از سال 1356 نمونه‌ى نژاد خالص به مناطق جديدى از ايران، از جمله زيستگاه طبيعى‌اش در کرخه که هنوز علائم حضور گوزن ها درآن وجود داشت، برده شدند.با موفقيت تکثير در دشت ناز، در فاصله سال هاى 1356 تا 1372 طى چند مرحله عملياتى، 127 رأس گوزن زرد از دشت ناز زنده‌گيرى شده و تعداد 52 رأس به «جزيره اشک» در استان آذربايجان غربى، 36 رأس به «کرخه» در استان خوزستان، 6 رأس به «جزيره کبودان» در استان آذربايجان غربى، 10 رأس به «جزاير کيش، سيرى و لاوان»، 23 رأس به «زردلان» در استان کرمانشاه، 18 رأس به «ميانکتل» در استان فارس منطقه حفاظت شده ارژن و پريشان و مواردى هديه به سران کشورهاى پاکستان و امارات منتقل شدند . در جديدترين موارد معرفى اين جانور به مناطق مستعد، شش رأس گوزن زرد ايرانى، در تاريخ 31/4/1385 طى آيينى در منطقه حفاظت شده جنگل "باغ شادى" شهرستان خاتم يزد رهاسازى شدند.

نظريه‌هايى وجود دارد که از اين حيوان در مراسم قربانى استفاده مى‌شده، هرچند در صورت حقيقت نيز به‌ندرت براى اين منظور مورد استفاده قرار مى‌گرفته‌اند. در تورات نيز، خصوصاً به عنوان يکى از غذاهاى لذيذ ميز شاهانه سليمان پيامبر، به آن اشاره شده است .در کتيبه‌هاى تخت‌جمشيد و طاق‌بستان نيز حجارى‌هاى باشکوهى از گوزن زرد به همراه گراز و پازن ديده مى‌شود که قدمت آن به پيش از قرن نهم قبل از ميلاد باز مى‌گردد و صحنه‌ى باشکوه و مفصل شکار آن در طاق‌بستان کرمانشاه نشان‌دهنده‌ى باارزش بودن شکار آن در زمان ساسانيان است.

 
گوزن زرد ايراني

گوزن زرد ايراني

گوزن زرد ايراني

     
نام كاربري :
رمز عبور :

» عضویت «

اينجا محل تبليغات شماست

اطلاعات گردشگري آستارا

شما هم مي توانيد اسپانسر شويد

بازديدکنندگان اين صفحه:: 6474 | بازديدکنندگان امروز: 185 | کل بازديدکنندگان: 3934823 | زمان بارگزاري صفحه: 0/1875 ثانيه
تمام حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به شركت هزاره فناوری تابان و مؤسسه شهر باران آستارا می باشد